ΦΤΙΑΧΝΩ ΒΡΑΧΙΟΛΑΚΙ ΤΟΥ ΜΑΡΤΗ Ή ΜΑΡΤΙΑ

Φτιάχνουμε παιδικό βραχιόλι «Μάρτη» από λευκή και κόκκινη κλωστή με μία ιδιαίτερη και μοντέρνα πλέξη, συγκεκριμένα σύμφωνα με την τεχνική kumihimo. Kumi σημαίνει πλεξούδα και Himo κορδόνι ή καλώδιο, έτσι Kukihimo σημαίνει πλεκτά κορδόνια/καλώδια.Το παραδοσιακό αυτό βραχιολάκι, που λέγεται «Μάρτης» ή «μαρτάκι», είναι ιδανικό για όλα τα παιδιά για να υποδεχθούν την άνοιξη και να προστατευθούν από τον ήλιο με τον πιο γλυκό και όμορφο τρόπο.

Τα υλικά που θα χρειαστούμε είναι κλωστές κόκκινου και άσπρου χρώματος καθώς και ένα Kumihimo δίσκο, τον οποίο θα φτιάξουμε μόνοι μας από ένα σκληρό χαρτόνι:

Με την τεχνική αυτή που θα μάθουμε σήμερα μπορούμε να φτιάχνουμε βριαχιολάκια για κάθε εποχή με κλωστές αγαπημένων μας χρωμάτων, περνώντας έτσι δημιουργικές ώρες.

Υλικά:

Kumihimo δίσκο μπορούμε να βρούμε σε επιλεγμένα μαγαζιά, ωστόσο και ο δικός μας δίσκος που θα φτιάξουμε σε λίγο είναι αρκετά εντυπωσιακός και πολύ-πολύ βοηθητικός.

Συγκεκριμένα θα χρειαστούμε:

• Ένα κομμάτι μεσαίου πάχους χαρτόνι για να κόψουμε το δίσκο Kumihimo με διάμετρο περίπου τη διάμετρο ενός ποτηριού του νερού, επομένως θα χρειαστούμε κι ένα ποτήρι του νερού. Σε περίπτωση που δεν θέλετε να χρησιμοποιήσετε ποτήρι, μπορείτε με την βοήθεια ενός διαβήτη να χαράξετε έναν κύκλο με διάμετρο περίπου 10 εκατοστά.

• Ένα μολύβι, ένα ψαλίδι και ένα χάρακα, και

• 7 κομμάτια μαλλιού/νήμα για πλέξιμο ή κλωστής για κέντημα περίπου 40-45 εκ. (ανάλογα και το χέρι)

Εκτέλεση

 Παίρνουμε το χαρτόνι και με το ποτήρι του νερού σχεδιάζουμε έναν κύκλο πάνω του.

 Με το ψαλίδι μας κόβουμε προσεκτικά τον κύκλο.

 Στη συνέχεα με το μολύβι και τη βοήθεια του χάρακα μας, διαιρούμε τον κύκλο αρχικά σε δύο μέρη (δύο ημικύκλια, βλέπε λεπτομέρεια/βήμα 1 της πιο κάτω εικόνας), ακολούθως σε 4 τεταρτημόρια (λεπτομέρεια/βήμα 2) και τέλος σε οχτώ ίσα τμήματα (λεπτομέρεια/βήμα 3 και 4):

    Βήμα 5ο, Με το ψαλίδι μας ψαλιδίζουμε τις άκρες των 8 τμημάτων που μόλις δημιουργήσαμε.

    Βήμα 6ο, Ακολούθως με το ψαλίδι στρογγυλεύουμε τα 8 τμήματα του κύκλου ώστε να δημιουργήσουμε μία μαργαρίτα, το σχήμα της οποίας θα μας διευκολύνει να μην μπερδεύονται οι κλωστές μας και να πλέκονται εύκολα.

    Βήμα 7ο και 8ο, Κάνουμε στο κέντρο της μαργαρίτας μας μία τρύπα με το ψαλίδι και περιστρέφοντας το μία-δύο φορές, η τρύπα του δίσκου μας (της μαργαρίτας μας) μεγεθύνεται και σταθεροποιείται.

…και ο Kumihimo δίσκο μας με τις 8 υποδοχές/ εγκοπές είναι έτοιμος για χρήση!

Τώρα είμαστε σε θέση να αρχίσουμε το πλέξιμο του βραχιολιού μας!

Η τεχνική kumihimo είναι αρκετά εύκολη για τα παιδιά – και το μόνο που πρέπει να τους δείξουμε είναι πώς να κινηθούν οι κλωστές κατά μήκος του κύκλου/δίσκου, μετρώντας 1, 2, 3, και προχωρώντας στην κενή υποδοχή.

    Παίρνουμε τα 7 κομμάτια μαλλιού/νήματος ή κλωστής και τα δένουμε όλα με έναν κόμπο στη μια τους άκρη.

    Περνάμε τις δεμένες μας κλωστές μέσα από την τρύπα του δίσκου. Σε περίπτωση που ο κόμπος μας είναι μικρός ή η τρύπα που κόψαμε μεγάλη, στερεώνουμε τον κόμπο με λίγο σελοτέιπ.

Η επιλογή των χρωμάτων των κλωστών που χρησιμοποιούμε, καθορίζει και το τελικό σχέδιο του βραχιολιού. Στο παράδειγμα μας χρησιμοποιούμε 6 κλωστές κόκκινες και μία άσπρη για να είναι πιο εύκολο να εξηγήσουμε την τεχνική. Έτσι τοποθετούμε τις 7 κλωστές στις υποδοχές του δίσκου, κάθε κλωστή σε μία υποδοχή, ώστε να μείνει μία υποδοχή του δίσκου κενή. Το κλειδί της τεχνικής είναι κατά το γύρισμα του δίσκου αυτή η κενή υποδοχή να βλέπει πάντα προς τα κάτω.

    Συγκεκριμένα, έχοντας τοποθετήσει τις κλωστές μας όπως βλέπουμε στην πιο κάτω εικόνα, παίρνουμε την κλωστή που βρίσκεται 3 υποδοχές πίσω από την κενή υποδοχή του δίσκου, δηλαδή από την κενή υποδοχή-σημείο 0 μετράμε 1,2,3 και παίρνουμε την κλωστή άσπρου χρώματος (βλέπε σημείο 3), την οποία ακολούθως τοποθετούμε στην κενή υποδοχή του δίσκου (βλέπε σημείο 0):

Αμέσως γυρίζουμε τον δίσκο μας αριστερόστροφα ώστε η νέα κενή υποδοχή να βλέπει και πάλι προς τα κάτω. 

Επαναλαμβάνουμε την ίδια διαδικασία, δηλαδή παίρνουμε την κλωστή που βρίσκεται 3 υποδοχές πίσω από την νέα κενή υποδοχή του δίσκου, τώρα είναι κλωστή κόκκινου χρώματος, και την τοποθετούμε στην κενή υποδοχή. Γυρίζουμε και πάλι αριστερόστροφα τον δίσκο μας ώστε η κενή υποδοχή να βλέπει προς τα κάτω …κοκ.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Πρέπει να θυμόμαστε να γυρίζουμε το δίσκο μας πάντα προς την ίδια κατεύθυνση. Για το σκοπό αυτό θα μας ήταν πολύ χρήσιμο να σημειώναμε με ένα βελάκι πάνω στο δίσκο την κατεύθυνση περιστροφής.

Αυτό είναι όλο! Η διαδικασία επαναλαμβάνεται ωσότου το βραχιόλι μας που σχηματίζεται κάτω από την τρύπα του δίσκου, αποκτήσει το επιθυμητό μήκος!

Αφού το βραχιόλι μας μεγαλώσει αρκετά, βγάζουμε τις κλωστές από το δίσκο και τις δένουμε όλες μαζί πάλι σε κόμπο, όπως κάναμε και στην αρχή. Αφήνουμε ένα μικρό κενό και ξαναπιάνουμε με κόμπο τις κλωστές μας. Αυτό το μικρό κενό θα είναι το κούμπωμα μας, από εκεί μέσα θα περνάει ο πρώτος κόμπος που κάναμε και το βραχιόλι θα παραμένει στη θέση του. Τέλος κόβουμε τις κλωστές που περισσεύουν.

Το βραχιολάκι του Μάρτη είναι έτοιμο!

Η ιδέα από το :http://krokotak.com/2013/02/martenitsa-bracelet-the-kumihimo-technique/ 

Εμείς το είδαμε μεταφρασμένο στα ελληνικά στο:http://www.kidsgo.com.cy/LibraryParents/?p=6755

ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΓΑΪΤΑΝΑΚΙ

Το Γαϊτανάκι - γαϊτάνι (έθιμο αποκριάς)

Από τα λίγα έθιμα που διατηρούνται αυτούσια ως τις μέρες μας, το γαϊτανάκι, είναι ένας χορός που δένει απόλυτα με το χρώμα και το κέφι της αποκριάς.

Το γαϊτανάκι πέρασε στην Ελλάδα από πρόσφυγες του Πόντου και της Μικράς Ασίας και έδεσε απόλυτα με τα άλλα τοπικά έθιμα, αφού η δεξιοτεχνία των χορευτών αλλά και ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του δεν αφήνουν κανέναν αδιάφορο!

Δεκατρία άτομα χρειάζονται για να στήσουν το χορό. Ο ένας κρατά ένα μεγάλο στύλο στο κέντρο, από την κορυφή του οποίου ξεκινούν 12 μακριές κορδέλες (όσοι και οι μήνες του έτους) με 4 χρωματικές ομάδες (όσες και οι εποχές του έτους) με τρεις κορδέλες η καθεμία (όσοι και οι μήνες της κάθε εποχής).

Οι κορδέλες αυτές λέγονται γαϊτάνια και δίνουν το όνομά τους στο έθιμο.

Γύρω από το στύλο, 12 χορευτές κρατούν από ένα γαϊτάνι και χορεύουν μαζί, σε 6 ζευγάρια, τραγουδώντας το παραδοσιακό τραγούδι.

Καθώς κινούνται γύρω από το στύλο, κάθε χορευτής εναλλάσσεται με το ταίρι του κι έτσι όπως γυρνούν πλέκουν τις κορδέλες γύρω από το στύλο δημιουργώντας χρωματιστούς συνδυασμούς.

Ο ένας χορευτής περνάει τη μια φορά μέσα και την άλλη από έξω από τον άλλον και έτσι οι κορδέλες πλέκονται πολύχρωμες πάνω στο κοντάρι δημιουργώντας διάφορα χρωματιστά σχέδια.

Όταν πια οι κορδέλες τυλιχτούν γύρω από το στύλο και οι χορευτές χορεύουν όλο και πιο κοντά σε αυτόν, τότε ο χορός τελειώνει και το στολισμένο γαϊτανάκι μένει να θυμίζει το αποκριάτικο πνεύμα.

Πιθανόν ο κυκλικός αυτός χορός να υποδηλώνει τον κύκλο της ζωής, από την χαρά στην λύπη, από τον χειμώνα στην άνοιξη, από την ζωή στον θάνατο και το αντίθετο.

Κατασκευή:

Υλικά:

1 σκουπόξυλο ψηλό

3 κορδέλες πράσινες από 5μ. η κάθε μία

3 κορδέλες κόκκινες από 5μ. η κάθε μία

3 κορδέλες κίτρινες από 5μ. η κάθε μία

3 κορδέλες μπλε από 5μ. η κάθε μία

Δένουμε στην κορυφή κάθε σκουπόξυλου τις κορδέλες και το γαϊτανάκι μας είναι έτοιμο

Άλλος τρόπος κατασκευής ΕΔΩ

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ...ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ!

Ο δεύτερος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο είναι ο κουτσός Φεβρουάριος ή Φλεβάρης, ο Κουτσοφλέβαρος, με 28 ημέρες στα κοινά έτη και 29 στα δίσεκτα, κάθε τέσσερα χρόνια (χρονολογίες που διαιρούνται ακριβώς με το 4, όπως 2008, 2012, 2016 κ.ο.κ.).

Ονομασία:

Στα λατινικά η λέξη Φεβρουάριος (februarius) προέρχεται από το ουσιαστικό februum, που σημαίνει καθαρμός, κάθαρση, λόγω των θρησκευτικών εορτών εξαγνισμού και καθαρμού (Februa ή Februatio) που τελούνταν στη Ρώμη στη διάρκεια του μήνα. Στην Ελλάδα έχει πάρει και διάφορες άλλες ονομασίες σχετικές τη μικρή του διάρκεια: Μικρός, Κουτσός, Φλιάρης, Γκουζούκης και Κούντουρον (< ποντιακά κοντή+ ουρά). Το Φλεβάρης προέρχεται από τις «φλέβες», δηλαδή τα υπόγεια νερά που αναβλύζουν στη διάρκειά του από τις πολλές βροχές, ενώ η γιορτή του Αγίου Τρύφωνα την 1η του μήνα του έδωσε και το όνομα «Αϊ-Τρύφωνας».

Δίσεκτο έτος

Ο ΙΟΥΝΙΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Ο Ιούνιος είναι ο έκτος μήνας του ιουλιανού ημερολογίου, που το καθιέρωσαν οι Ρωμαίοι και το κληρονομήσαμε όλοι εμείς οι ευρωπαϊκοί λαοί. Οφείλει το όνομα του στην Ήρα, τη γυναίκα του Δία, που λέγεται στην γλώσσα των Ρωμαίων Juno.Η γιορτή της ήταν στις 1^η του Ιούνη ενώ στις 10 του Ιούνη ήταν η γιορτή της Εστίας (θερισμός, γιορτή αρτοποιών, γιορτή των γαϊδουριών-τιμή στα υπομονετικά αυτά ζώα που γύριζαν το μύλο που άλεθε το σιτάρι).

     Στην ελληνική παράδοση το περιεχόμενο του Ιουνίου δηλώνεται, όπως άλλωστε συμβαίνει και με τους άλλους μήνες, με τα ονόματα που δίνει ο λαός στο μήνα. Τον λένε Θεριστή γιατί τότε θερίζουν. Τον λένε Ερινιαστή ή Ορνιαστή ,από το λαϊκό ρήμα ερινιάζω ή ορνιάζω που σημαίνει γονιμοποιώ ήμερη συκιά με κλαδί αγριοσυκιάς και τον λένε  και Αϊγιάννη ή Αϊγιαννίτη ,από την γιορτή του Αϊ Γιαννιού στις 24 η οποία  έχει τοποθετηθεί πάνω στην θερινή τροπή του Ηλίου.

     Η θερινή τροπή του Ήλιου για  το βόρειο ημισφαίριο  είναι το σημείο που ο Ηλιος βρίσκεται στο βορειότερο σημείο της πορείας του ,και έτσι βρίσκεται πιο κοντά μας γιαυτό και οι ημέρες είναι πιο μεγάλες ,(αρχίζει μετά να τρέπεται προς τον  νοτιά  οι ημέρες να μικραίνουν, ενώ στις 24 Δεκεμβρίου   που η  ημέρα είναι πιο μικρή αρχίζει να τρέπεται προς τον βορρά και οι ημέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν). Αυτό είναι που ο λαός μας ονομάζει  λιοτρόπι.

ΜΑΪΟΣ

Μάιος. Πιστεύεται ότι πήρε το όνομά του από την μητέρα του Ερμή, τη Μαία. Απεικονίζεται με ένα νέο άνδρα που φέρει στο κεφάλι καλάθι γεμάτο λουλούδια. Ο λαός μας, συσχετίζοντας παρετυμολογικά το όνομα του Μαΐου με τα μάγια, τον θεωρεί μαγεμένο μήνα. Ο μήνας των λουλουδιών και της βλάστησης. Οι Αγραφιώτες τον ονομάζουν «χαλαζά» και οι Τήνιοι «βροχάρη». Οι Θρακιώτες ονομάζουν τον άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο «Τριαντάφυλλα», γιατί το κυριότερο από τα λουλούδια του Μάη είναι το τριαντάφυλλο. Στη Μακεδονία ονομάζεται «Κερασάρης», στον Πόντο «Καλομήνας», στην Κύπρο «Πεντεφάς ή Πενταδείλινος», γιατί εξαιτίας του μεγάλου μήκους των ημερών του, αναγκάζονται να τρώνε 5 φορές την ημέρα. Επίσης Πράσινος και Λούλουδος.

ΤΟ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑΤΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ

Το έθιμο της Πρωτομαγιάς να στολίζουμε τις πόρτες των σπιτιών με στεφάνια λουλουδιών, έρχεται από τα πολύ παλιά χρόνια και τότε συμβόλιζε την υποδοχή της δύναμης της φύσης στο σπιτικό.

Στα μέρη της Μικράς Ασίας, σε κάθε στεφάνι έβαζαν, εκτός από λουλούδια, ένα σκόρδο για τη βασκανία, ένα αγκάθι για τον εχθρό και ένα στάχυ για την καλή σοδειά.Το μαγιάτικο στεφάνι στόλιζε τις πόρτες των σπιτιών ως του αϊ Γιαννιού του θεριστή και τότε το καίγανε στις φωτιές του αγίου.

Το μαγιοστέφανο το έφτιαχναν από 7 είδη λουλουδιών και πίστευαν ότι έχει δύναμη μαγική, αποτρεπτική. Για να πιάσουν οι ευχές που έκαναν οι νοικοκυρές, παλιότερα το μαγιάτικο στεφάνι έπρεπε να γίνεται από:

Για να είναι ανθισμένο το σπίτι:

Βιόλες

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΤΩΝ ΛΟΥΛΟΥΔΙΩΝ

Πρωτομαγιά των λουλουδιών

Γνωστός στους διάφορους πολιτισμούς με διαφορετικά ονόματα, ο Μάιος ονομάστηκε έτσι από τη ρωμαϊκή θεότητα Maja (Μάγια) της οποίας το όνομα προήλθε με τη σειρά του από την ελληνική λέξη Μαία, τροφός και μητέρα. Η Μάγια ταυτίστηκε και με την Ατλαντίδα νύμφη Μαία, μητέρα του Ερμή στον οποίο και αφιερώθηκε ο μήνας. Ήδη από τους Ρωμαίους, η αρχή του μήνα σηματοδοτούνταν από τον εορτασμό της Αγαθής Θεάς ενώ σε όλη τη διάρκειά του τελούνταν γιορτές συνδεδεμένες με την ευφορία των αγρών.

Η φυσιογνωμία του Μαΐου στη λαϊκή αντίληψη έχει δυο σημασίες: συνυπάρχει σ' αυτήν το καλό και το κακό, η αναγέννηση και ο θάνατος. Όλες αυτές οι ιδιότητες συγκλίνουν και συγκεντρώνονται στην πρώτη του μέρα, την Πρωτομαγιά. Ο εθιμικός εορτασμός της ως της τελικής νίκης του καλοκαιριού κατά του χειμώνα και της επικράτησης της ζωής επί του θανάτου έχει μακρότατη παράδοση με ρίζες που ανάγονται σε προχριστιανικές αγροτικές λατρευτικές τελετές που αποσκοπούσαν στη γονιμότητα των αγρών και, κατ’ επέκταση, και των ζώων και των ανθρώπων.

Αργότερα, η αρχική αυτή έννοια χάθηκε και τα έθιμα επιβίωσαν απλώς ως λαϊκές γιορτές στις οποίες συμπεριλαμβάνονται περιφορά δέντρων, πράσινων κλαδιών ή στεφάνων με λουλούδια, ανακήρυξη του βασιλιά ή της βασίλισσας του Μάη, χορός γύρω από ένα δέντρο ή ένα στολισμένο κοντάρι-γαϊτανάκι. Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες γιορτές χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο που έχουν διατηρηθεί ως τις μέρες μας με εκδηλώσεις που απαντώνται στον λαϊκό πολιτισμό πολλών ευρωπαϊκών λαών. Σε χωριά της Γερμανίας π.χ. την 1η Μαΐου ένα κλαδί στολισμένο με ταινίες τοποθετείται στην κεντρική πλατεία και γύρω του στήνονται ξέφρενοι χοροί. Ακόμη εκλέγουν το πιο όμορφο κορίτσι του χωριού ως βασίλισσα του Μαΐου το οποίο ντύνουν με κάτασπρο φόρεμα.

ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

Του αγίου Γεωργίου 

 Άμεσα συνδεδεμένη με το Πάσχα και την άνοιξη είναι η γιορτή του αγίου Γεωργίου η οποία συνήθως συμπίπτει με τη δεύτερη ημέρα του Πάσχα καθώς και οι κινητές θρησκευτικές γιορτές που εξαρτώνται από το Πάσχα, όπως η εβδομάδα της Διακαινησίμου, το Ασπροβδόμαδο ή τα Λαμπροήμερα, όπως λέγεται, η Ανάληψη και η Πεντηκοστή.

Ανοιξιάτικο σύνορο του χρόνου ο Αη Γιώργης, θεωρήθηκε προστάτης των αγροτικών πληθυσμών, αφού διαφεντεύει στα βουνά τις εγκαταστάσεις των τσοπάνηδων, κυρίως των Σαρακατσάνων που τον θεωρούν τον κατ’ εξοχήν άγιό τους, αλλά και των γεωργών αφού προστατεύει τα σπαρτά και τα βοηθάει να μεγαλώσουν. Την ημέρα της γιορτής του γινόταν ή ανανεωνόταν όλες οι ποιμενικές και γεωργικές συμφωνίες και συμβάσεις εργασίας, προσλαμβάνονταν οι αγροφύλακες, οι γελαδάρηδες, οι βαλμάδες αλλά και οι παπάδες.

Εκτός όμως από τους ποιμενικούς και γεωργικούς πληθυσμούς, ο καβαλλάρης άγιος θεωρείται προστάτης της καθαρότητας του πόσιμου νερού, δρακοντοκτόνος, που σύμφωνα με την παράδοση και το σχετικό τραγούδι, σκότωσε τον δράκοντα της δίψας.

Έτσι σε πολλά σημεία του ελληνικού χώρου την ημέρα τ’ άη Γιωργιού γίνεται πανηγύρι με αθλητικούς αγώνες, δρόμου, πάλης, ιπποδρομίες και χορούς. Στην Αράχοβα και το Νέο Σούλι Σερρών γίνεται συμβολική αναπαράσταση δρακοντοκτονίας μετά τον εσπερινό και τη λιτάνευση της εικόνας του αγίου στο χωριό.

Το Ασπροβδόμαδο συνεχίζεται ο εορτασμός του Πάσχα με χορούς σε εξωκκλήσια, στους χώρους των νεκροταφείων, με λιτανευτικές περιφορές εικόνων στα όρια των οικισμών κ.α. Στη Θεσσαλία επί τρεις μέρες μετά το Πάσχα οι γυναίκες κατά σειράν ηλικίας χορεύουν στα μεσοχώρια τραγουδώντας πασχαλινά τραγούδια. Στα Μέγαρα την Τρίτη της Διακαινησίμου χορεύουν τον χορό της Τράτας, ενώ στην Κάρυστο την Πέμπτη της Διακαινησίμου χορεύεται ο αρχέγονος χορός του κυρ - Βοριά, χορός λατρευτικός για τον εξευμενισμό του Βοριά που στην περιοχή πνέει πράγματι με μανία. Ανάλογο ανοιξιάτικο έθιμο υπάρχει στη Σίφνο κατά τη διάρκεια της Αποκριάς. Την Παρασκευή, της Ζωοδόχου Πηγής συνηθίζεται πανηγύρι στην εξοχή, όπου συχνά υπάρχει και αγίασμα θαυματουργό. Η παρουσία αγιασμάτων, γνωστή από την αρχαιότητα με άλλη μορφή, έχει σχέση με τη σημασία του νερού ως εξαγνιστικού και θεραπευτικού στοιχείου. 
ΠΗΓΗ:ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΡΕΥΝΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ

Η ΓΟΡΓΩ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΑΥΓΟ

Η Γοργώ και ένα πασχαλινό αυγό μας μιλάνε για τα έθιμα του Πάσχα μέσα από μία μικρή ταινιούλα της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης.
Κάντε ΚΛΙΚ στην εικόνα για να τη δείτε.

ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟ

ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟ

Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί στολίζουν το ναό με κλαδιά δάφνης και γεμίζουν ένα πανέρι με δαφνόφυλλα. Ο ιερέας λέγοντας το «Ανάστα ο Θεός» σκορπά τα δαφνόφυλλα, ενώ οι πιστοί χτυπούν τα πόδια τους στο στασίδι, χτυπούν τις καμπάνες, πυροβολούν και γενικά θορυβούν, για να διώξουν τον θάνατο. Το βράδυ στην Ανάσταση με το Χριστός Ανέστη, χτυπούν οι καμπάνες, τσουγκρίζονται τα αβγά, ρίχνοντι βαρελότα και γενικά δημιουργείται θόρυβος για να φύγει, όπως λένε, ο θάνατος. Στην Κορώνη (Μεσσηνία) σπάζουν ένα τσουκάλι και βαρούν τις καμπάνες. Στη Ζάκυνθο και την Κέρκυρα «ρίχνουν από τα παράθυρα ό,τι άχρηστο αγγείο ευρεθεί «προς χαράν του Χριστού και πομπήν των Εβραίωνε».

Στην Κέρκυρα επίσης οι γυναίκες γεμίζουν ένα κάδο νερό και τον στολίζουν με πρασινάδες και λουλούδια. Όποιος περάσει από εκεί πρέπει να ρίξει στο δοχείο ένα νόμισμα. Και μόλις σημάνουν οι καμπάνες της Αναστάσεως, παίρνουν νερό και πλένουν το πρόσωπο και τα χέρια τους... Συγχρόνως οι γυναίκες δαγκώνουν, όποιο σιδερένιο αντικείμενο βρουν πρόχειρο (ένα κλειδί) λέγοντας «σιδερένιο το κεφάλι μου!» To M. Σάββατο ζυμώνουν τις πασχαλινές κουλούρες, όσοι δεν πρόλαβαν την Μ. Πέμπτη, και σφάζουν το αρνί (λαμπριάτης, πασχάτης), στέλνουν τα πασχαλινά δώρα στους νονούς και τις αρραβωνιαστικές και επισκέπτονται τα νεκροταφεία.
ΠΗΓΗ:ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΡΕΥΝΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ

ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ

 Το Πάσχα (Πασκαλιά, Λαμπρή, Λαμπροφόρα, Καλολόγος) στολίζεται η εκκλησία με κορδέλες και δεντρολίβανο. Οι πιστοί παλιότερα έσβηναν τη φωτιά στα σπίτια τους και με το χτύπημα της καμπάνας ή τη φωνή του καντηλανάφτη πήγαιναν στην εκκλησία. ’Επαιρναν μαζί τους και αβγά κόκκινα για να διαβαστούν. Με αυτά έκαναν το Χριστός Ανέστη. Ήταν τα αβγά του Καλού Λόγου. Μετά την Ανάσταση το νυχτερινό γεύμα είναι ελαφρύ για να μη «βαρυστομαχιάσουν» μετά από την νηστεία. O πασχαλινός αμνός στη σούβλα, ή γεμιστός με ρύζι, κουκουνάρια και σταφίδες στο φούρνο, είναι απαραίτητος σε κάθε σπίτι.

     Κατά τη Δεύτερη Ανάσταση (Αγάπη, Διπλανάσταση, Αποκερασά), η οποία γίνεται το απομεσήμερο της Κυριακής, παλαιότερα γινόταν ευλόγηση του νωπού τυριού, της γιαούρτης κ.λπ. και διανομή στους εκλησιαζομένους. Ακολουθούσαν οι τελετουργικοί χοροί στους οποίους πρωτοχορεύει ο ιερέας και ακολουθούν κατά φύλο και ηλικία οι υπόλοιποι. Στην Ήπειρο επισκέπτονταν το νεκροταφείο και χόρευαν γύρω από τους τάφους στους οποίους άφηναν κόκκινα αβγά. Αλλού ο χορός συνοδευόταν από αγωνίσματα (πήδημα, τρέξιμο, λιθάρι, πάλη με βραβεία. Στην περιοχή της Θράκης κατασκεύαζαν κούνια και κουνιώνταν όλοι για να φύγουν οι αρρώστιες και ζυγίζονταν για να διαπιστώσουν αν «φύραναν» κατά τη διάρκεια της χρονιάς. «Τη Λαμπρή θα φορέσουν όλοι καινούργια, πρέπει να βάνουν κάποιο καινούργιο σκουτί, για να μην τους πειράξη ο βρικόλακας» (Κορώνη).

ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ

Την Μεγάλη Πέμπτη ή Κοκκινοπέφτη βάφουν το πρωί τα αβγά, βάζουν το πρώτο αβγό-παλιότερα πρόσεχαν να είναι μαύρης κότας- στο εικονοστάσι και πετούν το παλιό στο ποτάμι ή παλιότερα το κρατούσαν επτά χρόνια για να γίνει ο κρόκος του σαν κεχριμπάρι, φυλαχτό για τις έγκυες γυναίκες (κρατητήρα). Με το πρώτο αβγό σταύρωναν τα παιδιά, όταν ήταν άρρωστα. Και ο αριθμός των αβγών πρόσεχαν να είναι ορισμένος, το δοχείο να είναι καινούργιο και το νερό με τη μπογιά να μη χυθεί ή βγει από το σπίτι. Ιδιαίτερη δύναμη πίστευαν ότι είχαν τα «ευαγγελισμένα» αβγά, αυτά δηλαδή που παρέμεναν στην εκκλησία μέχρι την Ανάσταση. Τα τσόφλια από τα ευαγγελισμένα αβγά τα έβαζαν στον κήπο, στις ρίζες των δένδρων για να «πιάσουν όλοι οι καρποί». Το πρώτο αβγό το έθαβαν στην πρώτη αυλακιά, όταν άρχιζαν να σπέρνουν για να είναι καθαρό το σιτάρι σαν το αβγό, αλλά και για να βλαστήσει ο σπόρος. Τα αβγά τα έβαφαν με μπακάμι, με ριζάρι, φύλλα από κρεμμύδια κλπ. Σήμερα βάφονται με μπογιές του εμπορίου και ξίδι. Τα κεντούσαν ή τα ζωγράφιζαν με φύλλα, κρεμμυδόφυλλα, ζυμάρι, λειωμένο κερί κλπ.